ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ - PSEVE

 
 

Hellenic Journal of Psychology 
 Psychological Society of Northern Greece


VOLUME 1, ISSUE 1 INFORMATION



HELLENIC JOURNAL OF PSYCHOLOGY
ΙSSN 1790-1391

Edited three times a year by the Psychological Society of Northern Greece (PSNG)
Volume 1, Issue 1, 2004

Legally responsible:
Anastasia Efklides, President of the Psychological Society of Northern Greece
School of Psychology, Aristotle University of Thessaloniki, 541 24 Thessaloniki, Greece.
Tel: ++30-2310-997374. Fax: ++30-2310-997384. E-mail: efklides@psy.auth.gr


Editors
Editor-in-Chief:  Anastasia Efklides Aristotle University of Thessaloniki, Greece
Associate Editors: Maria Dikaiou
Angeliki Leondari
Georgios D. Sideridis
Aristotle University of Thessaloniki, Greece
University of Thessaly, Greece
University of Crete, Greece
Assistant Editors: Irini Dermitzaki
Mary H. Kosmidis
Robert Mellon
Plousia Misailidi
Pagona Roussi
University of Thessaly, Greece
Aristotle University of Thessaloniki, Greece
University of Crete, Greece
University of Ioannina, Greece
Aristotle University of Thessaloniki, Greece
Guest Editor of Issue 1 George Panagis University of Crete, Greece



Editorial Board

Anastasia Efklides
Diomedes Markoulis
Markku Niemivirta
Jose M. Prieto
Yannis Theodorakis
Maria Tzouriadou
Marja Vauras
Marcel Veenman
Aristotle University of Thessaloniki, Greece
Aristotle University of Thessaloniki, Greece
University of Helsinki, Finland
Complutense University, Madrid, Spain
University of Thessaly, Volos, Greece
Aristotle University of Thessaloniki, Greece
University of Turku, Finland
University of Leiden, The Netherlands


Publisher:
ELLINIKA GRAMMATA: Emm. Benaki 59, 106 81 Athens, Greece
Τel: ++30-210-3891800 - Fax: ++30-210-3836658
Bookstore: Zood. Pigis 21 & Tzavela 1, 106 81 Athens, Greece

© Copyright 2004: Psychological Society of Northern Greece (PSNG)
All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system or transmitted in any form or by any means (electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise) for commercial purposes without the written permission of the copyright own-ers. Manuscripts submitted to the journal in no case are returned back


Volume 1, Issue 1, 2004     


HELLENIC JOURNAL OF PSYCHOLOGY
Founded 2004





Neuroscience of Behavior

 

Guest Editor: George Panagis

 

 

 

 

 

 

 

ELLINIKA GRAMMATA


 

CONTENTS


Editorial
          Anastasia Efklides.......................................................................................................vii

Πρόλογος [Prologue]
          Γεώργιος Παναγής [George Panagis] ..............................................................................iv

Θυρεοειδικές ορμόνες, εγκέφαλος, και συμπεριφορά
         Ανδρέας Καστελλάκης και Ηρακλής Ηρακλέους ..................................................................1
[Thyroid hormones, brain, and behavior
         Andreas Kastellakis and Iraklis Irakleous].........................................................................21

Υποθάλαμος και συμπεριφορά πρόσληψης τροφής: Γαλανίνη και λεπτίνη
         Σταυρούλα Κυρκούλη
..................................................................................................22
[Ηypothalamus and feeding behavior: Galanin and leptin
         Stavroula Kyrkouli] .....................................................................................................33

The cognitive neurochemistry of nicotine
         David M. Warburton and Jennifer M. Rusted  ...................................................................34

Η λειτουργία της ανάγνωσης και οι διαταραχές της: 
Η συμβολή μεθόδων λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου
        Παναγιώτης Σίμος, Αγγελική Μουζάκη, και Ανδρέας Παπανικολάου  ........................................56
[Reading and reading disability: 
The contribution of functional brain imaging methods
        Panagiotis G. Simos, Angeliki Mouzaki, & Andrew Papanicolaou].............................................79

Η σχέση κινητικής και γνωστικής ανάπτυξης: 
Μια νευροβιολογική προσέγγιση
        Φίλιππος Βλάχος..........................................................................................................80
[The relation between cognitive and motor development: 
A neurobiological approach
        Filippos Vlachos] .........................................................................................................96

Attention deficit hyperactivity disorder: Clinical presentation and subtypes
        Shirin Sarkari ..............................................................................................................97


Hellenic Journal of Psychology, Vol. 1 (2004), pp. vii-iix

Editorial


When a new journal is founded, it brings with it the hope that it is going to contribute to the scientific dialogue that promotes science. The Hellenic Journal of Psychology (HJP) aspires to play this role. The aim is to provide a forum for the presentation of significant research done in Greece within its international context. This implies, firstly, that the journal is open and welcomes contributions from colleagues from Greece as well as from European and non-European countries. Secondly, it welcomes proposals for thematic issues that provide a comprehensive, integrated, or innovative approach that has the potential for a new and deeper understanding of psychological phenomena. Thirdly, it welcomes proposals that study cross-cultural phenomena and increase awareness of cultural, societal, or other factors that influence behavior and differentiate human behavior. Fourthly, it welcomes proposals that present the outlet of collaborative research in Greece and elsewhere on issues that go beyond the boundaries of a country and have an international perspective. Finally, the journal welcomes individual contributions from young researchers who have significant work and are eager to enter the review process and acquire the skills for publishing. 
To achieve its goals HJP is publishing contributions in Greek - with an English abstract - and in English. It considers submissions on basic and applied research, empirical or theoretical, in all areas of psychology. It is open to qualitative and quantitative research methods. It follows the blind peer review process and provides constructive feedback. It consults experts, well known for their work, willing to share their expertise with others.
The audience of the HJP is mainly researchers in psychology. However, students and teachers of psychology and related sciences, as well as professional psychologists can also benefit from access to the new, uptodate, and significant research that pertains to their field. In this way valid psychological knowledge is communicated to those who need it. It is our hope that the journal will also raise public awareness of the contribution of psychological science to societal as well as to individual problems and to quality of life.
The Editorial Board of HJP is committed to the achievement of the above goals that represent the aims of the Psychological Society of Northern Greece, who had the initiative to found HJP. The success of this endeavour depends on the enthusiasm and collaboration of all of you with the Editorial Board. We are looking forward to your proposals.

Thessaloniki, April 2004

Anastasia Efklides
Editor-in-Chief


Hellenic Journal of Psychology, Vol. 1 (2004), pp. ix-xi

Πρόλογος

Το ειδικό αυτό τεύχος του περιοδικού Hellenic Journal of Psychology, που είναι αφιερωμένο στη νευροεπιστήμη της συμπεριφοράς, περιλαμβάνει άρθρα τα οποία καλύπτουν μιαν ευρεία επιστημονική θεματολογία στο συγκεκριμένο πεδίο. Τα θέματα που αναλύονται στα επιμέρους άρθρα επιχειρούν να συνθέσουν επιμέρους επιστημονικές ανακαλύψεις από το χώρο των νευροεπιστημών της συμπεριφοράς.
Η νευροεπιστήμη είναι ο επιστημονικός κλάδος που ασχολείται με τη μελέτη του νευρικού συστήματος και προσπαθεί να κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου και τις λειτουργίες που συνδέονται μ' αυτόν. Η πολυπλοκότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι νευροεπιστήμονες αναδεικνύει και την αναγκαιότητα συνδυασμένης δράσης πολλών επιστημονικών κλάδων σ' όλα τα επίπεδα, από το μοριακό μέχρι το επίπεδο της συμπεριφοράς. Αυτό εξηγεί και τους λόγους για τους οποίους οι νευροεπιστήμονες προέρχονται από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, όπως η βιολογία, η βιοχημεία, η φυσιολογία, η ανατομία, η φαρμακολογία, η ψυχολογία, και η κλινική ιατρική. Γι' αυτό υπάρχουν και πολλές και διαφορετικές απόψεις στη σύγχρονη έρευνα για τον εγκέφαλο. Καταδεικνύεται, επομένως, ότι οι νευροεπιστήμονες εξετάζουν τον εγκέφαλο από πολύ διαφορετικές οπτικές γωνίες, καθώς αποδεικνύεται δύσκολο μια έρευνα να ασχοληθεί με τον εγκέφαλο ως σύνολο και να εξετάζει όλα τα επίπεδα οργάνωσής του.
Αν και οι σχέσεις εγκεφάλου-συμπεριφοράς είχαν απασχολήσει από την αρχαιότητα τον άνθρωπο, η μελέτη αυτών των ζητημάτων κατέλαβε κεντρική θέση και αναδείχτηκε με τη συγκρότηση της ψυχολογίας ως ανεξάρτητου επιστημονικού-εμπειρικού κλάδου στα τέλη του 19ου αιώνα και την αποκοπή της από τη φιλοσοφία. Η οριοθέτηση ενός χωριστού επιστημονικού κλάδου στους κόλπους της ψυχολογίας ανάγεται στο 1944, όταν ο Αμερικανικός Ψυχολογικός Σύλλογος (American Psychological Association, APA) δημιούργησε ειδικό κλάδο Φυσιολογικής και Συγκριτικής Ψυχολογίας (Division 6), ενώ στη συνέχεια εξέδωσε και σχετικό επιστημονικό περιοδικό με το όνομα "Journal of Comparative and Physiological Psychology". Ο κλάδος αυτός μετονομάστηκε στη συνέχεια σε "Νευροεπιστήμη της Συμπεριφοράς και Συγκριτική Ψυχολογία" και το περιοδικό διαιρέθηκε σε δύο: "Behavioral Neuro-science" και "Journal of Comparative Psychology". Σήμερα, η νευροεπιστήμη είναι ένα από τα ταχύτατα αναπτυσσόμενα επιστημονικά πεδία, και ως εκ τούτου η σχετική με αυτή βιβλιογραφία έχει αυξηθεί εξαιρετικά τα τελευταία χρόνια.
Οι νευροεπιστήμονες της συμπεριφοράς μελετούν τις βιολογικές βάσεις της συμπεριφοράς ή, πιο απλά, πώς ο εγκέφαλος παράγει τη συμπεριφορά. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται στην αίσθηση, την αντίληψη, τη μάθηση, τη μνήμη, τη νόηση, τα κίνητρα και το συναίσθημα. Αντικείμενο της έρευνας στη νευροεπιστήμη της συμπεριφοράς είναι τόσο ο υγιής εγκέφαλος όσο και ο εγκέφαλος που δυσλειτουργεί. Η κατανόηση της φυσιολογικής λειτουργίας του εγκεφάλου αλλά και των βασικών μηχανισμών ελέγχου της συμπεριφοράς και διάφορων λειτουργιών από τον εγκέφαλο είναι απαραίτητη προκειμένου να μπορέσουμε να επιτύχουμε μια όσο το δυνατόν περισσότερο αξιόπιστη γνώση για τη σχέση του εγκεφάλου με παθολογικές καταστάσεις και διαταραχές.
Τα άρθρα που περιλαμβάνονται σ' αυτό το ειδικό τεύχος καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος θεμάτων από το χώρο της νευροεπιστήμης της συμπεριφοράς: θέματα βασικής έρευνας αλλά και κλινικά, που σχετίζονται πιο άμεσα με συγκεκριμένες λειτουργίες και διαταραχές. Αναλύονται τόσο φυσιολογικές λειτουργίες όσο και θέματα παθολογικής συμπεριφοράς-διαταραχών.
Στο πρώτο άρθρο, οι Α. Καστελλάκης και Η. Ηρακλέους ανασκοπούν ζητήματα σχετικά με τις θυρεοειδικές ορμόνες, τις δράσεις τους στον αναπτυσσόμενο και ώριμο εγκέφαλο και τις σχέσεις τους με ποικίλες συμπεριφορές. Με την ανασκόπησή τους επιχειρούν να παρουσιάσουν τη σχετική με τις θυρεοειδικές ορμόνες και τον εγκέφαλο έρευνα σε διάφορα επίπεδα ανάλυσης, από το μοριακό μέχρι το συμπεριφορικό.
Στο δεύτερο άρθρο, η Σ. Κυρκούλη παρουσιάζει το νευροανατομικό και νευροχημικό υπόστρωμα της συμπεριφοράς πρόσληψης τροφής. Το άρθρο επικεντρώνεται στον υποθάλαμο και στα νευροπεπτίδια (ιδιαίτερα στη γαλανίνη και στη λεπτίνη) που επάγουν ή αναστέλλουν την πρόσληψη τροφής δρώντας σε νευρώνες του υποθαλάμου.
Στο τρίτο άρθρο, οι D. Warburton και J. Rusted παρουσιάζουν τη σχέση της νικοτίνης και των χολινεργικών συστημάτων του εγκεφάλου με τις γνωστικές λειτουργίες (επεξεργασία πληροφοριών, προσοχή, μνήμη).
Στο τέταρτο άρθρο, οι Π. Σίμος, Α. Μουζάκη, και Α. Παπανικολάου κάνουν μια κριτική ανασκόπηση των μεθόδων λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου και της εφαρμογής τους στη μελέτη των νευροβιολογικών μηχανισμών που σχετίζονται με τη λειτουργία της ανάγνωσης στο παιδί. 
Στο πέμπτο άρθρο ο Φ. Βλάχος επιχειρεί μιαν ανασκόπηση του νευροβιολογικού υποστρώματος της κινητικής και γνωστικής ανάπτυξης και της μεταξύ τους σχέσης. Το άρθρο επικεντρώνεται κυρίως στο ρόλο της παρεγκεφαλίδας και δευτερευόντως στο ρόλο του προμετωπιαίου φλοιού και των βασικών γαγγλίων. Προτείνεται ότι η κινητική και γνωστική ανάπτυξη είναι αλληλένδετες, έχοντας πιθανώς ως βάση κοινούς μηχανισμούς.
Τέλος, στο έκτο άρθρο η S. Sarkari παρουσιάζει μια σύντομη αλλά περιεκτική ανασκόπηση της αιτιολογίας της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας στο παιδί και των νευρολογικών και γνωστικών ελλειμμάτων που υποστηρίζεται ότι αποτελούν τη βάση της.
Πιστεύουμε ότι τα θέματα που επιλέχθηκαν και παρουσιάζονται στις εργασίες αυτού του τεύχους προσελκύουν το ενδιαφέρον τόσο των νευροεπιστημόνων όσο και των ψυχολόγων. Εξάλλου, η έρευνα για τον εγκέφαλο δεν πρέπει να παραμένει αποκλειστικό αντικείμενο μελέτης των θετικών επιστημών, αλλά πρέπει να ανοίγεται και προς άλλους επιστημονικούς κλάδους, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες. Επιπλέον, η παρουσίαση αυτή πιστεύουμε ότι θα συμβάλει στην περαιτέρω ώθηση της έρευνας σ' αυτόν τον τομέα στη χώρα μας, θα εμπλουτίσει την ελληνική βιβλιογραφία και θα βοηθήσει στη σύνδεση της έρευνας που πραγματοποιείται στον τομέα της νευροεπιστήμης της συμπεριφοράς με την εκπαιδευτική πράξη στον ακαδημαϊκό χώρο.
Θερμές ευχαριστίες οφείλουμε προς όλους τους επιστήμονες, που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση για την έκδοση αυτού του ειδικού τεύχους, αλλά και στη Διευθύντρια Σύνταξης του περιοδικού, Καθηγήτρια κ. Α. Ευκλείδη για την πρωτοβουλία της, τη συμβολή και την εν γένει βοήθειά της.

Απρίλιος 2004

Ο Επιμελητής Έκδοσης
Γιώργος Παναγής 
Λέκτορας Βιοψυχολογίας